یادگیری فعال چیست؟ چگونه یادگیری را فعال کنیم؟ | نیهاد آکادمی مرجع آموزش تکنولوژی آموزشی

یادگیری فعال چیست؟ چگونه یادگیری را فعال کنیم؟

یادگیری فعال

یادگیری به عنوان فرآیندی است که در طول زندگی به ما امکان می‌دهد تا دانش، مهارت‌ها و تجربیات جدید را بدست آوریم. اهمیت یادگیری در همه جوانب زندگی قابل توجه است. از یادگیری در محیط تحصیلی و حرفه‌ای گرفته تا یادگیری در روابط شخصی و بهبود خود، همیشه به روز بودن و به دست آوردن دانش جدید از اهمیت بالایی برخوردار است.

این روزها با توجه به پیشرفت تکنولوژی و تغییرات سریع در جوامع، نیاز به یادگیری مستمر و انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات اجتناب‌ناپذیر است. فرایند یادگیری برای توانمندسازی فرد و بهبود عملکرد در تمام جوانب زندگی بسیار حائز اهمیت است.

یادگیری فعال یک رویکرد پویا و مؤثر در فرایند یادگیری است که فرد را به عنوان فعال‌ترین عامل در یادگیری تأمل می‌کند. در این رویکرد، فرد به جای پذیرش اطلاعات به صورت یک اصل و بدون تعامل، فعالیت‌هایی انجام می‌دهد که در ایجاد تعامل مستقیم با مطالب و محیط یادگیری شرکت می‌کند. یادگیری فعال به فرد اجازه می‌دهد تا از تجربه و تعامل با محیط یادگیری خود بهره‌برداری کند و بر اساس نیازها و علایق شخصی خود فرایند یادگیری را شکل دهد.

در یادگیری فعال، فرد به عنوان یک سازنده دانش درگیر می‌شود. او با استفاده از روش‌های تعاملی مانند توجه به جزئیات، طرح سؤالات، بحث و تبادل نظر، تجسم و تجربه عملی، فرایند یادگیری را تقویت می‌کند. فرد در این رویکرد به محتوا نه فقط به عنوان مطالبی برای حفظ و تکرار نگاه می‌کند، بلکه سعی می‌کند مفاهیم را درک کند، الگوها و روابط را بین مطالب بیابد و درک عمیقی از آنها پیدا کند.

یادگیری فعال دانش آموزان را به چالش می‌کشد و آنها را ترغیب می‌کند تا خودشان را در فرایند یادگیری متصور کنند. با ایجاد این نوع یادگیری، دانش آموزان به طور فعال در فرآیند حل مسئله و تحقیق شرکت می‌کنند و تجربه عملی و واقعی را به تئوری‌ها و مفاهیم ارتباط می‌دهند. این روش، انگیزه و تمایل به یادگیری را افزایش می‌دهد و فرصت‌هایی را برای توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی، خلاقیت و همکاری ارائه می‌دهد.

در این مقاله، به بررسی عمیق‌تر و راهنمایی درباره یادگیری فعال می‌پردازیم. به طور خاص، به مزایا، روش‌ها و راهبردهایی که فرد را در فرایند یادگیری فعال یاری می‌کنند، خواهیم پرداخت. هدف ما این است که شما را به اینکه چگونه یادگیری فعال را در محیط‌های مختلف از جمله تحصیلات، شغل و زندگی روزمره خود اجرا کنید، آشنا کنیم. امیدواریم که این مقاله به شما کمک کند تا با توانمندی‌های خود بهره‌برداری کنید و یادگیری شما به سطح بالاتری برسد.

یادگیری فعال چیست؟

یادگیری فعال یک رویکرد یادگیری است که در آن فرد به عنوان مشارکت‌کننده و فعال‌ترین عامل در فرایند یادگیری در نظر گرفته می‌شود. در این رویکرد، فرد نه تنها اطلاعات را دریافت و حفظ نمی‌کند، بلکه در فعالیت‌هایی شرکت می‌کند که باعث تعامل مستقیم با محتوا و محیط یادگیری می‌شود. فرد در این رویکرد به محتوا نه فقط به عنوان چیزی برای حفظ و تکرار نگاه نمی‌کند، بلکه سعی می‌کند مفاهیم را درک کند، الگوها و روابط بین مطالب را بیابد و درک عمیقی از آنها پیدا کند. یادگیری فعال بر اساس اصولی مانند تعامل، تجربه، تفکر انتقادی و مشارکت فرد در فرایند یادگیری تأکید می‌کند. در این رویکرد، فرایند یادگیری به صورت دوجانبه است و فرد از طریق ارتباط و تعامل با محتوا و دیگران به دانش و فهم عمیق‌تری می‌رسد.

تئوری یادگیری فعال

نظریه یادگیری فعال (Active Learning Theory) یکی از مدل‌های توصیفی در روانشناسی و علوم تربیتی است که بر اساس آن، یادگیری به عنوان یک فرآیند فعال توصیف می‌شود. این نظریه بر این اعتقاد استوار است که فرد به عنوان یک مشارکت‌کننده فعال در فرایند یادگیری واقع می‌شود و بر اساس این مشارکت، یادگیری عمیق‌تر و دائمی‌تر اتفاق می‌افتد.

بر اساس نظریه یادگیری فعال، فرد در فرایند یادگیری خود به صورت فعال و خودتنظیمی درگیر است. او نه تنها از طریق استقبال از اطلاعات و مفاهیم جدید آموزش دیده، بلکه از روش‌های تعاملی و عملی نیز برای بررسی و درک عمیق‌تر مفاهیم استفاده می‌کند. در این رویکرد، یادگیری به عنوان یک فعالیت شناختی و اجتماعی توصیف می‌شود که بر مشارکت و تعامل فرد با محیط آموزشی و منابع یادگیری تأکید دارد.

نظریه یادگیری فعال بر اصول اساسی زیر تکیه می‌کند:

1. بنیان شناختی:

این نظریه بر این اعتقاد استوار است که فرایند یادگیری درک و تفسیر مفاهیم و اطلاعات جدید را در ذهن فراگیر مشروط می‌سازد. فرد با استفاده از تجربه عملی و تجسم مفاهیم، اطلاعات را به صورت عمیق‌تری درک کرده و یادگیری پایدارتری داشته باشد.

2. تعامل و تعامل با دیگران:

یادگیری فعال نیازمند تعامل فرد با دیگران و محیط آموزشی است. تبادل نظر، بحث و تعامل با افراد دیگر باعث توسعه مفاهیم، تقویت تفکر انتقادی و ایجاد ارتباطات اجتماعی قوی‌تر می‌شود.

3. خلاقیت و تفکر انتقادی:

یادگیری فعال فرصت‌هایی را برای توسعه خلاقیت و تفکر انتقادی فراهم می‌کند. افراد در این رویکرد قادر به ارائه سؤال‌ها، حل مسئله‌ها و تفکر انعطاف‌پذیر هستند و با توانایی‌های خود در مواجهه با چالش‌ها و مسائل مختلف می‌توانند بهترین راه‌حل را پیدا کنند.

4. توجه به خودتنظیمی:

یکی از اصول اساسی یادگیری فعال، توجه به خودتنظیمی فرد در فرایند یادگیری است. فرد باید توانایی خودراه‌بری، تنظیم روند یادگیری، ارزیابی خود و تعیین اهداف خود را داشته باشد.

5. تجربه عملی و تجسم:

یادگیری فعال از تجربه عملی و تجسم استفاده می‌کند. فرد با انجام فعالیت‌ها، تجربه‌های واقعی و تجسم مفاهیم، بهترین فهم را از مطالب به دست می‌آورد.

نظریه یادگیری فعال به فرد امکان می‌دهد به صورت فعال و خودتنظیمی در فرآیند یادگیری شرکت کند و از روش‌های تعاملی، تجربی و تجسمی برای فهم عمیق‌تر مطالب استفاده کند. این رویکرد باعث می‌شود یادگیری عمیق‌تر و دائمی‌تر اتفاق بیفتد و فرد بتواند مهارت‌ها، تفکر انتقادی و خلاقیت خود را توسعه دهد.

classmates working together

تفاوت یادگیری فعال با روش‌های سنتی

تفاوت یادگیری فعال با روش‌های یادگیری سنتی این است که در روش‌های سنتی، فرد در حالت پذیرش و استقبال از اطلاعات و دستورات است. فرد اطلاعات را به صورت فرمولی حفظ می‌کند و بر اساس آنها عمل می‌کند. در حالی که در یادگیری فعال، فرد به صورت فعال در فرایند یادگیری شرکت می‌کند و تمرکز بر تفکر، تحلیل، بحث و تبادل نظر، تجربه و تجسم قرار دارد.

مزایای یادگیری فعال

یادگیری فعال بسیاری از مزایا و فواید برای فرد دارد. در ادامه، مزایای مرتبط با یادگیری فعال را تشریح می‌کنم:

1. حفظ و تداعی اطلاعات:

یادگیری فعال باعث می‌شود که اطلاعات بهتر حفظ شده و در ذهن فرد تداعی شود. زیرا در این رویکرد، فرد با استفاده از روش‌های فعالیت مانند تجربه عملی و تجسم، مفاهیم را به طور عمیق‌تر درک می‌کند و به یادگیری پایدارتری دست می‌یابد.

2. تقویت مهارت‌های تفکر انتقادی:

یادگیری فعال از فرد می‌خواهد که به طور فعال فکر کند، پرسش‌های مناسب بپرسد و تحلیل کند. این فرایند توانایی‌های تفکر انتقادی فرد را تقویت می‌کند و او را به تأمل و تحلیل عمیق‌تری از مطالب و مسائل هدایت می‌کند.

3. افزایش تمرکز و توجه:

یادگیری فعال نیازمند حضور ذهنی فرد در فعالیت یادگیری است. این رویکرد با استفاده از تجربه عملی، تفکر انتقادی و تعامل با محتوا، تمرکز و توجه فرد را به مطالب و فعالیت‌های یادگیری افزایش می‌دهد.

4. توسعه خلاقیت و حل مسئله:

یادگیری فعال فرصت‌های بسیاری را برای توسعه خلاقیت و حل مسئله فراهم می‌کند. زیرا فرد در این رویکرد با مشارکت در بحث و تبادل نظر، طرح سؤال‌ها و تحلیل مسائل، مهارت‌های خلاقیت و حل مسئله خود را تقویت می‌کند.

5. تقویت اعتماد به نفس:

یادگیری فعال باعث می‌شود که فرد به خود اعتماد بیشتری پیدا کند. زیرا با شرکت در فعالیت‌های یادگیری و تجربه موفقیت‌های خود، فرد به تجربه قدرت و توانایی‌های خود در یادگیری پی می‌برد و اعتماد به نفس بالاتری را تجربه می‌کند.

6. ارتقای تفکر انعطاف‌پذیر:

یادگیری فعال باعث تقویت تفکر انعطاف‌پذیر فرد می‌شود. فرد در این رویکرد مجبور است به چندین روش یادگیری و تفکر متفاوت روی بیاورد و با چالش‌ها و مسائل متنوعی مواجه شود. این باعث توسعه تفکر انعطاف‌پذیر و قدرت سازگاری فرد با موقعیت‌های جدید می‌شود.

با توجه به این مزایا، یادگیری فعال به فرد امکان می‌دهد تا به صورت عملی و عمیق‌تر از مطالب یاد بگیرد، مهارت‌های تفکری خود را تقویت کند، خلاقیت و حل مسئله را توسعه دهد و اعتماد به نفس خود را افزایش دهد.

راهکارهای عملی برای یادگیری فعال

برای اجرای یادگیری فعال، می‌توان از راهکارهای عملی زیر استفاده کرد:

1. پرسش و تحقیق:

قبل از شروع به مطالعه یا یادگیری، پرسش‌هایی را برای خود بپرسید و تحقیق کنید. این پرسش‌ها می‌توانند از جنبه‌های مختلف مطلب باشند و به شما کمک می‌کنند تا با دقت بیشتری به موضوع پرداخته و فرایند یادگیری را فعال‌تر کنید.

2. بحث و تبادل نظر:

شرکت در بحث و تبادل نظر با دیگران در مورد مفاهیم و مطالب مورد نظر، یک راه بسیار مؤثر برای یادگیری فعال است. در این بحث‌ها، می‌توانید نظرات خود را بیان کنید، سؤالات بپرسید و نظرات دیگران را بشنوید.

3. تجربه عملی:

سعی کنید مطالب را به صورت عملی تجربه کنید. مثلاً در موضوعات علمی، آزمایش‌ها یا تجربیات عملی خود را انجام دهید تا مطالب را به طور عمیق‌تر درک کنید. این تجربه‌ها به شما کمک می‌کنند تا بهترین فهم را از مفاهیم و مطالب بدست آورید.

4. تجسم و تصویرسازی:

تصور کنید که مفاهیم و مطالب را در ذهن خود تصویر می‌کنید. این روش به شما کمک می‌کند تا ارتباط بین اجزای مختلف مطالب را بیابید و به تجربه عمیق‌تری از آنها برسید.

5. حل مسئله:

مواجهه با مسائل و مشکلات مرتبط با مطالب یادگرفته شده، یک راه بسیار مؤثر برای یادگیری فعال است. سعی کنید در حل مسئله‌ها از تفکر انتقادی و خلاقیت استفاده کنید و به دنبال راه‌حل‌های مبتنی بر دانش خود باشید.

6. بازخورد و ارزیابی:

از بازخورد‌ها و ارزیابی‌ها برای بهبود یادگیری خود استفاده کنید. با دریافت بازخورد‌های دقیق و سازنده، نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده و در مسیر بهبود فرایند یادگیری خود پیش بروید.

7. همکاری و گروه‌بندی:

شرکت در فعالیت‌ها و پروژه‌های گروهی، یک راه مؤثر برای یادگیری فعال است. با همکاری و تعامل با افراد دیگر، می‌توانید تجربیات و دیدگاه‌های مختلف را دریافت کنید و از تبادل نظر با دیگران بهره‌برداری کنید.

8. استفاده از منابع تعلیمی متنوع:

از منابع تعلیمی متنوعی مانند کتاب‌ها، مقالات، ویدئوها، دوره‌های آموزشی آنلاین و منابع دیگر استفاده کنید. این منابع به شما امکان می‌دهند تا از طیف گسترده‌ای از مطالب و روش‌های یادگیری استفاده کنید و تنوع و تنوع در روش‌های یادگیری خود داشته باشید.

9. برنامه‌ریزی و تنظیم زمان:

برنامه‌ریزی مناسب و تنظیم زمان برای یادگیری فعال بسیار مهم است. تعیین اهداف روزانه و هفتگی، تقسیم منابع زمانی و تعیین فرصت‌های مرور و تمرین، به شما کمک می‌کند تا به طور مؤثر‌تر و سازمان‌دهی‌شده‌تر در فرایند یادگیری خود عمل کنید.

10. مداومت و تکرار:

برای تثبیت و تقویت یادگیری فعال، تکرار و مداومت بسیار مهم است. سعی کنید به طور مداوم به مطالب مرور کنید و فرصت‌های تمرین و تکرار را به خوبی بهره‌برداری کنید.

با استفاده از این راهکارها، شما می‌توانید یادگیری خود را به صورت فعال‌تر و عمیق‌تر انجام دهید و به بهبود فهم، توسعه مهارت‌ها، تقویت تفکر انتقادی و خلاقیت، و افزایش اعتماد به نفس دست یابید.

group preschool students raising their hands during class trying participate

یادگیری فعال چالش‌ها و فرصت‌ها

یادگیری فعال باعث ایجاد چالش‌ها و فرصت‌های متعددی برای فرد می‌شود. در ادامه، چندین چالش و فرصت مرتبط با یادگیری فعال را بررسی خواهم کرد:

چالش‌ها:

1. مسئولیت فردی:

یادگیری فعال نیازمند تعهد و مسئولیت فردی است. فرد باید به طور فعال و خودتنظیمی در فرایند یادگیری شرکت کند و مسئولیت خود را در بهبود فرایند یادگیری به دست بگیرد.

2. مقابله با چالش‌ها:

یادگیری فعال ممکن است با چالش‌ها و مشکلاتی همراه باشد. فرد باید به مواجهه با چالش‌ها آماده باشد و توانایی حل مسئله و پیدا کردن راه‌حل‌های خلاقانه را داشته باشد.

3. تمرکز و تعامل:

یادگیری فعال نیازمند تمرکز بالا و تعامل فعال با محتوا و دیگران است. فرد باید توانایی تمرکز را در برابر تنوع اطلاعات و تحلیل‌های مختلف حفظ کرده و به میزان کافی با دیگران تعامل کند.

فرصت‌ها:

1. فهم عمیق‌تر مطالب:

یادگیری فعال امکان به دست آوردن فهم عمیق‌تری از مطالب را می‌دهد. با استفاده از روش‌های فعالیتی مانند تجربه عملی و تجسم، مفاهیم بهتر درک می‌شوند و فرد به فهم عمیق‌تری از مطالب دست می‌یابد.

2. توسعه مهارت‌ها و توانایی‌ها:

یادگیری فعال به فرد امکان می‌دهد تا مهارت‌ها و توانایی‌های خود را توسعه دهد. با استفاده از روش‌های تعاملی و تجربی، مهارت‌ها به صورت عملی و عمیق‌تر تقویت می‌شوند.

3. خلاقیت و حل مسئله:

یادگیری فعال به فرد فرصت‌هایی را برای توسعه خلاقیت و توانایی حل مسئله می‌دهد. با مشارکت در بحث و تبادل نظر، طرح سؤال‌ها و تحلیل مسائل، فرد خود را در این زمینه‌ها پیشرفت می‌دهد.

4. تجربه و تجسم:

یادگیری فعال بر اساس تجربه و تجسم مطالب است. فرد با استفاده از تجربه‌های عملی، تجسم و تجربه واقعی، بهترین فهم را از مفاهیم به دست می‌آورد.

5. تعامل با دیگران:

یکی از فرصت‌های یادگیری فعال، تعامل با دیگران است. با مشارکت در فعالیت‌ها و پروژه‌های گروهی، افراد می‌توانند از تجربیات و دیدگاه‌های یکدیگر بهره‌برداری کنند و بهترین دانش را به دست آورند.

crop people with textbooks table

در نتیجه، یادگیری فعال رویکردی است که فرد را به عنوان مشارکت‌کننده فعال در فرایند یادگیری توصیف می‌کند. این رویکرد بر این اعتقاد استوار است که یادگیری عمیق‌تر، دائمی‌تر و موثرتر زمانی رخ می‌دهد که فرد در فرآیند یادگیری خود فعالیت کند و به صورت تعاملی، تجربی و خودتنظیمی با محتوا و منابع آموزشی درگیر شود.

استفاده از یادگیری فعال در فرآیند آموزش دارای مزایای فراوانی است. این رویکرد می‌تواند منجر به حفظ و تداعی اطلاعات، تقویت مهارت‌های تفکر انتقادی، افزایش تمرکز و توجه، توسعه خلاقیت و حل مسئله و تقویت اعتماد به نفس شود. همچنین، یادگیری فعال به فرد فرصت‌هایی را می‌دهد تا از تجربه عملی، تعامل با دیگران، خلاقیت و تفکر انتقادی بهره‌برداری کند.

بنابراین، انتخاب یادگیری فعال به عنوان یک رویکرد آموزشی می‌تواند بهبود یادگیری، توسعه مهارت‌ها و توانایی‌ها، تقویت فرایند تفکر و حل مسئله، افزایش خلاقیت و اعتماد به نفس فرد را به همراه داشته باشد.

پست های مرتبط

مطالعه این پست ها رو از دست ندین!
20230906000951 fpdl.in think outside box school green blackboard 36051 447 full

افزایش میزان یادگیری و بهره‌وری در کلاس‌های مجازی

یکی از چالش‌هایی که کلاس‌های مجازی با آنها روبرو است؛ تفاوت میزان یادگیری فراگیران در مقایسه با کلاس‌های حضوری است در این مقاله راهبردهایی برای حل این چالش ارائه می‌شود.

بیشتر بخوانید
Language learning with artificial intelligence

آموزش زبان با هوش‌مصنوعی – چگونه با هوش‌مصنوعی زبان یاد بگیریم؟

آنچه در این پست میخوانید چرا از هوش مصنوعی برای یادگیری زبان استفاده کنیم؟  یادگیری تعاملی:  ارزیابی دقیق:  یادگیری مستمر:…

بیشتر بخوانید
Tome AI

ساخت پاورپوینت با هوش مصنوعی – Tome AI

آنچه در این پست میخوانید  Tome AI چیست؟ خدمات Tome AI چرا این ابزار جالب است؟ اما آیا منظور ما…

بیشتر بخوانید

نظرات

سوالات و نظراتتون رو با ما به اشتراک بذارید

برای ارسال نظر لطفا ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.